{"id":397,"date":"2024-07-26T10:05:51","date_gmt":"2024-07-26T08:05:51","guid":{"rendered":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/?p=397"},"modified":"2025-03-05T12:43:39","modified_gmt":"2025-03-05T11:43:39","slug":"zeby-nosorozca-wlochatego-coelodonta-antiquitatis-mb-p-11","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/2024\/07\/26\/zeby-nosorozca-wlochatego-coelodonta-antiquitatis-mb-p-11\/","title":{"rendered":"Z\u0119by nosoro\u017cca w\u0142ochatego (Coelodonta antiquitatis) MB\/P\/11"},"content":{"rendered":"\n

\u201eNosoro\u017cec w\u0142ochaty Coelodonta antiquitatis<\/em> jest wymar\u0142ym gatunkiem ssaka, kt\u00f3ry w okresie p\u00f3\u017anego plejstocenu wyst\u0119powa\u0142 na obszarze ca\u0142ej Eurazji, od Pirenej\u00f3w a\u017c po Syberi\u0119. Obok mamuta w\u0142ochatego by\u0142 najwi\u0119kszym ro\u015blino\u017cerc\u0105 epoki lodowcowej. Nosoro\u017cec w\u0142ochaty od\u017cywia\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie traw\u0105 i porostami. Doros\u0142y osobnik osi\u0105ga\u0142 wysoko\u015b\u0107 ok. 2 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 ponad 5 m i wa\u017cy\u0142 ok. 3,5 tony. G\u0119sta sier\u015b\u0107 i grube, d\u0142ugie w\u0142osy pokrywaj\u0105ce cia\u0142o zapewnia\u0142y mu dobr\u0105 ochron\u0119 przed utrat\u0105 ciep\u0142a podczas surowych zim panuj\u0105cych w trakcie zlodowace\u0144. Zw\u0119\u017caj\u0105ca si\u0119 ku przodowi g\u0142owa zaopatrzona by\u0142a w dwa pot\u0119\u017cne rogi.\u201d1<\/a><\/sup> Takie informacje mo\u017cemy znale\u017a\u0107 na stronie krakowskiego Muzeum Przyrodniczego Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierz\u0105t PAN, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 kompletny okaz zachowany w niezwykle dobrym stanie wraz z organami wewn\u0119trznymi i tkankami mi\u0119kkimi.<\/p>\n\n\n\n

Tak\u017ce Muzeum Podlaskie w Bia\u0142ymstoku mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 posiadaniem w zbiorach pozosta\u0142o\u015bci nosoro\u017cca w\u0142ochatego. W zbiorach Dzia\u0142u Archeologii Muzeum Podlaskiego mamy z\u0119by tego gatunku pochodz\u0105ce z p\u00f3\u017anego plejstocenu, niestety miejscowo\u015b\u0107 pochodzenia jest nieznana. W zbiorach muzealnych znalaz\u0142y si\u0119 na pocz\u0105tku lat 70- tych XX w. za spraw\u0105 daru Pa\u0144stwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Razem z z\u0119bami przekazano: 7 poro\u017cy jeleni, 2 z\u0119by ko\u0144skie, z\u0105b trzonowy mamuta, fragment ko\u015bci piszczelowej (tibia) mamuta i fragment ko\u015bci biodrowej mamuta.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
1<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
2<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"
3<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
4<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Do Dzia\u0142u Konserwacji Zabytk\u00f3w trafi\u0142y cztery z\u0119by trzonowe nosoro\u017cca w\u0142ochatego, o r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci, wadze i stanie zachowania, kt\u00f3re zosta\u0142y nast\u0119pnie poddane pracom konserwatorskim.
1. z\u0105b g\u00f3rnej szcz\u0119ki M2, lewy \u2013 waga 285 g – dobrze wykszta\u0142cone jarzma: przednie, tylne i pod\u0142u\u017cne, wyra\u017anie zarysowane \u017cebra przednie i tylne, masywne korzenie. (fot.1 i 2)
2. z\u0105b g\u00f3rnej szcz\u0119ki M1, lewy \u2013 waga 104 g – zewn\u0119trzna powierzchnia korony uszkodzona. Jarzma przednie i tylne z\u0142\u0105czone w cz\u0119\u015bci wewn\u0119trznej z\u0119ba, korzenie zachowane szcz\u0105tkowo. (fot.3 i 4)
3. z\u0105b dolnej szcz\u0119ki M3, prawy \u2013 waga 115 g – z\u0142\u0105czony z cz\u0119\u015bci przedniej i tylnej, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi znajduje si\u0119 bruzda. Korzenie silnie wykszta\u0142cone, zachowane fragmentarycznie. (fot.5 i 6)
4. z\u0105b dolnej szcz\u0119ki M2, prawy \u2013 waga 83 g – z\u0142\u0105czony z cz\u0119\u015bci przedniej i tylnej, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi znajduje si\u0119 bruzda. Korzenie zachowane fragmentarycznie.(fot.7 i 8)
Obiekty nie by\u0142y poddawane wcze\u015bniej pracom konserwatorskim. Ich stan zachowania okre\u015blono jako z\u0142y. Trzony z\u0119b\u00f3w by\u0142y pop\u0119kane z odspajaj\u0105c\u0105 si\u0119 cienk\u0105 warstw\u0105 ciemnej z\u0119biny. Zniszczenia powsta\u0142y zapewne w zwi\u0105zku z szybkim procesem suszenia po wydobyciu z ziemi i umyciu. Prace konserwatorskie mia\u0142y na celu wzmocnienie strukturalne zabytk\u00f3w i powstrzymanie dalszego procesu niszczenia.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
5<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
6<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"
7<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
8<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Przebieg prac konserwatorskich:
– wykonanie dokumentacji opisowej i fotograficznej
– wzmocnienie struktury z\u0119biny 10% roztworem Paraloidu B 72 w toluenie pod obni\u017conym ci\u015bnieniem (fot. 9-11)
– suszenie w warunkach ograniczonego odparowania rozpuszczalnika (ok. 2 tygodni)
– wykonanie dokumentacji fotograficznej po konserwacji<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
9<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
10<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
11<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Podczas przeprowadzanych prac konserwatorskich wykonano wzmocnienie ca\u0142kowite (strukturalne) stosowane w konserwacji w celu wzmocnienia materia\u0142u, a co za tym idzie, utrwalenie i wzmocnienie. Zabieg ten poprzez nasycenie odpowiednim roztworem materia\u0142u zabytkowego oraz wype\u0142nienie przestrzeni powietrznych wzmacnia obiekt zwi\u0119kszaj\u0105c jego wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i stabilizuj\u0105c proces rozpadu.<\/p>\n\n\n\n

K.B.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eNosoro\u017cec w\u0142ochaty Coelodonta antiquitatis jest wymar\u0142ym gatunkiem ssaka, kt\u00f3ry w okresie p\u00f3\u017anego plejstocenu wyst\u0119powa\u0142 na obszarze ca\u0142ej Eurazji, od Pirenej\u00f3w a\u017c po Syberi\u0119. Obok mamuta w\u0142ochatego by\u0142 najwi\u0119kszym ro\u015blino\u017cerc\u0105 epoki lodowcowej. Nosoro\u017cec w\u0142ochaty od\u017cywia\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie traw\u0105 i porostami. Doros\u0142y osobnik osi\u0105ga\u0142 wysoko\u015b\u0107 ok. 2 m, d\u0142ugo\u015b\u0107 ponad 5 m i wa\u017cy\u0142 ok. 3,5 tony. G\u0119sta sier\u015b\u0107… Czytaj dalej »Z\u0119by nosoro\u017cca w\u0142ochatego (Coelodonta antiquitatis) MB\/P\/11<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":526,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-397","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-konserwacja"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=397"}],"version-history":[{"count":12,"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":528,"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions\/528"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/526"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/konserwacja.muzeum.bialystok.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}